Często odwiedzam miejsca związane z lokalną sztuką i rękodziełem. Obiekty te są żywym przykładem lokalnej tradycji i kultury. Będąc na Kaszubach pracownia ceramiki kaszubskiej od razu znalazła się na naszej liście miejsc do odwiedzenia! zobaczcie sami!

Miejsce to oprócz walorów kulturowych miało dla nas jeszcze jedną zaletę – było zadaszone, a akurat w dniu, kiedy zaplanowaliśmy zwiedzanie okolicy deszcz lał się z nieba strumieniami.

Lokalizacja pracowni

Pracownia ceramiki kaszubskiej prowadzona przez rodzinę Neclów znajduje się w Chmielnie przy ul. Gryfa Pomorskiego 65. Na przeciwko pracowni – nad brzegiem Jeziora Białego, znajdują się miejsca postojowe, z których można skorzystać.

Sama pracownia oddalona jest o 8 kilometrów od Kartuz oraz 30 kilometrów od Kościerzyny. Położona jest ona w Kaszubskim Parku Krajobrazowym.

Historia

Na przełomie XIX i WW wieku w regionie istniały trzy duże ośrodki garncarskie – Kartuzy, Kościerzyna oraz właśnie Chmielno. Historia ceramiki Neclów w Chmielnie zaczyna się w 1897 roku. Wtedy wprowadził się tam Franciszek Necel – będący przedstawicielem siódmego pokolenia garncarzy. Przybył on do Chmielna z Kościerzyny.

Franciszek zaczął od praktyki w warsztacie Szczepana Kręczkowskiego. Podobnie jak inni twórcy z Chmielna, produkował on ceramikę użytkową, nie zdobioną. W 1900 roku wziął ślub. Zamieszkali oni w zakupionej za oszczędności chacie i posiadali 12 dzieci ( z czego szóstka zmarła). W 1907 roku przy domu powstał piec garncarski i otwarty został własny warsztat.

Garncarstwo w Polsce nie miało jednak łatwo. Dopiero po I Wojnie Światowej Franciszek wrócił do produkcji ceramiki z naciskiem na ozdobną. Franciszek zmarł 17 kwietnia 1935 roku, a jego następcą został syn – Leon. Kolejnym twórcą z rodziny był Kazimierz (IX pokolenie). Obecnie po ekspozycji oprowadza i całym muzeum przewodnikami są Karol Necel i jego brat Rafał Necel.

Muzeum Ceramiki Kaszubskiej Neclów zostało otwarte 23 czerwca 1993.

Ekspozycja

Na niewielkiej ekspozycji możemy zapoznać się z różnego rodzaju naczyniami, produkowanymi w pracowni oraz poznać 7 zasadniczych wzorów zdobienia wyrobów. Wśród nich należy wymienić różdżkę bzu, mały tulipan, duży tulipan, gwiazda kaszubska, rybia łuska, wianek kaszubski oraz lilię. Na ścianach znajdziemy także wyróżnienia i dyplomy oraz akcesoria do produkcji ceramiki.

Po zwiedzeniu ekspozycji i pracowni, koniecznie zajrzyjcie do sklepiku, gdzie można zakupić lokalne wyroby, ale także zobaczyć stary piec, w którym były wypalane.

Produkcja i produkty

Po obejrzeniu ekspozycji warto się wybrać do pracowni, w której wyroby powstają. Produkcja odbywa się ręcznie. Zarówno formowanie jak i zdobienie to proces indywidualny więc często przedmioty z jednej serii różnią się od siebie nieznacznie. To nadaje im sporo uroku. W pracowni możemy dowiedzieć się o glinie, z której produkuje się ceramikę o tym jak jest przygotowywana do procesu produkcyjnego oraz przyjrzeć się samemu procesowi. Specjalnie dla gości, na naszych oczach formowane jest jakieś naczynie. W naszym przypadku był to dzwonek. W drugiej części pracowni odbywa się nanoszenie wzorów, aby gotowa ceramika była barwna. Malowanie również odbywa się ręcznie, z wykorzystaniem wyjątkowych i charakterystycznych dla pracowni wzorów, które możecie poznać na sali ekspozycyjnej.

Zwiedzanie

Pracownia otwarta jest do zwiedzania. Na gości czeka wspomniana już sala ekspozycyjna i warsztat. Bilet kosztuje 7 zł, a za dodatkową opłatą możecie także spróbować swoich sił na kole garncarskim. Jeżeli będziecie chcieli to w pracowni Wasz wyrób zostanie wysuszony i wypalony, a następnie przesłany do Was pocztą.

Pracownia przyjmuje turystów od poniedziałku do soboty od 8.00 do 14.00, a indywidualni goście nie muszą rezerwować wcześniej terminu.

Warto?

Pracownia ceramiki kaszubskiej w Chmielnie to miejsce, które warto odwiedzić. Można ją nazywać żywym muzeum bo produkcja odbywa się na naszych oczach, a właściciele chętnie odpowiadają na wszelkie pytania. Zarówno mi jak i Zuzi (7 lat) wizyta sprawiła sporą przyjemność i wyposażeni w ręcznie robione wyroby ceramiczne wspominaliśmy ją miło.

Jeżeli ciekawi Was taka tematyka i w Waszych podróżniczych planach szukacie miejsc związanych z rękodziełem to zanotujcie koniecznie jeszcze jedno miejsce – Ośrodek Tradycji Garncarstwa w Chałupkach (świętokrzyskie).