Pierwszy raz w Jaskini Raj byłem na szkolnej wycieczce. Niewiele pamiętam z tamtej wizyty, ale do dzisiaj odwiedziłem to miejsce wielokrotnie. Jaskinia Raj to miejsce, gdzie po przejściu przez wejściowe wrota rzeczywiście możesz poczuć się jak w Raju.

Jaskinia Raj przez wielu określana jest za jedną z najpiękniejszych jaskini krasowych w Polsce, a przez część nawet za najpiękniejszą! Musicie ją odwiedzić, aby określić czy Wy też należycie do tej grupy!

Lokalizacja i dojazd

Jaskinia Raj znajduje się niedaleko Kielc i Chęcin. Jadąc od strony Kielc w kierunku Chęcin, znajduje się ona za Nowinami, po prawej stronie. Informują o tym strzałki kierunkowe i znaki. Od drogi głównej musicie odjechać kilkaset metrów, aby znaleźć się na parkingu przy jaskini (parking płatny). Z tego miejsca czeka Was kilkaset metrów spaceru do pawilonu, w którym znajdują się kasy, ekspozycja, gastronomia i wejście do samej jaskini.

Historia odkrycia

Jaskinia Raj odkryta została przypadkiem, chociaż ludzie (neandertalczycy) znali ją od czasów prehistorycznych. Wykształcona jest ona w wapieniach dewonu środkowego i ma poziome rozwinięcie. Udostępniona dla turystów została w 1972 roku, a odkryta 9 lat wcześniej. W latach sześćdziesiątych prowadzone były prace mające na celu udostępnienie obiektu dla turystów. Wtedy powstał tunel, którym wchodzimy do jaskini oraz pogłębione chodniki, aby dało się komfortowo ją zwiedzać.

Podczas badań archeologicznych namuliska oraz prac ziemnych mających na celu udostępnienie jaskini odkryto tam szereg ciekawych znalezisk. Oprócz szczątków zwierząt takich jak nosorożce, mamuty i inne znalazły się tam także ślady bytności człowieka neandertalskiego. Ogromna część namuliska jest niezbadana i na pewno skrywa jeszcze większą liczbę ciekawostek.

Wraz z uzyskaniem statusu Geoparku UNESCO przez Geopark Świętokrzyski, jaskinia stała się jednym z geostanowisk na jego terenie.

Jaskinia Raj – bilety i godziny otwarcia

Jaskinia Raj nie jest czynna przez cały rok. W zimowym okresie zamyka ona swe wnętrza, aby umożliwić nietoperzom spokojne zimowanie. Poza tym okresem Jaskinia Raj otwarta jest od wtorku do niedzieli od 9.00. Godzina zamknięcia różni się w zależności od miesiąca. Styczeń – kwiecień oraz listopad do 16.00, maj – czerwiec do 19.00, w lipcu i sierpniu do 18.00, a we wrześniu i październiku do 17.00

Bilet indywidualny kosztuje 22 zł (od stycznia do marca i w listopadzie), od kwietnia do czerwca 27 zł, w lipcu i sierpniu 30 zł, a we wrześniu i październiku również 27 zł.

W ofercie jaskini znajdują się również bilety grupowe, które dają zniżkę do położonego blisko parkingu Centrum Neandertalczyka.

Zwiedzanie

Kiedy będziemy już mieć bilety i nadejdzie nasza godzina na zwiedzanie. Przewodnik będzie czekał przy wejściu. Zwiedzanie możliwe jest tylko z przewodnikiem, a maksymalna wielkość grupy to 15 osób. Grupy wchodzą do jaskini co 15 minut, a cała wycieczka trwa około 45 minut.

Cała trasa mierzy 180 metrów długości. Zaczynamy od stworzonego przez człowieka tunelu, którym dostaniemy się do środka. Pierwszą komorą na trasie jest Komora Wstępna, z której następnie udajemy się do Komory Złomisk. Następnie na trasie czekają na nas m.in. Komora Kolumnowa, Sala Stalaktytowa i Sala Wysoka. Naszą wycieczkę kończymy, trafiając ponownie do Komory Wstępnej.

W jaskini spotkacie różnorodne formy naciekowe, a przewodnik na pewno Wam o nich opowie. Oprócz znanym wszystkim stalaktytom ( z góry) i stalagmitom (z dołu), we wnętrzu możecie obserwować stalagnaty (połączone stalaktyty ze stalagmitami), nacieki naścienne, draperie, pola ryżowe, perły jaskiniowe, nacieki wełniste i wiele innych! Niektóre z nacieków przyjmują fantazyjne kształty, a co w nich zobaczycie, zależy tylko od Waszej wyobraźni (i sugestii przewodnika :)).

Jak się przygotować do wizyty w Jaskini Raj?

Przed wizytą w Jaskini Raj warto zarezerwować bilet. Pamiętajcie, że jest to miejsce popularne wśród wycieczek szkolnych. Jeżeli podróżujecie solo lub w parze to zdarza się, że uda Wam się kupić bilet „z marszu”, ale dla pewności lepiej dokonać rezerwacji (link do rezerwacji).

Pamiętajcie, że wchodzicie pod ziemię. Temperatura w jaskini wynosi około 9 stopni C, a wilgotność sięga 95%. Zwróćcie uwagę na odpowiednie ubranie (zwłaszcza w miesiącach letnich, gdy na dworze chodzimy w krótkich spodenkach, itp.)

Pamiętajcie, że robienie zdjęć w jaskini jest zabronione. Wymagana jest do tego specjalna zgoda. Zanim zaczniecie narzekać na ten zakaz, to pomyślcie o grupach turystów, z których niektórzy nie wiedzą jak wyłączyć flash, inni się wychylają łamiąc lub dotykając nacieki, a jeszcze innych telefon wypada poza barierkę i jest problem. Nie bez powodu w jaskini ilość światła jest ograniczona. Dzięki temu nie rosną tam glony, a wilgotność utrzymywana jest na odpowiednim poziomie, który pozwala naciekom dalej rosnąć.

Życie w Jaskini Raj

Z ekspozycji znajdującej się przed wejściem, jak i od przewodnika możecie się dowiedzieć, że życie w czasach prehistorycznych w Jaskini Raj kwitło. Dzisiaj głównymi odwiedzającymi wnętrze są turyści, ale możecie tam spotkać także kilka gatunków nietoperzy oraz owadów. Wśród nich do jednych z najciekawszych należy pająk – Sieciarz jaskiniowy (Meta menardi). Jest to jeden z nielicznych pająków w Polsce, których jad powoduje u człowieka ból i opuchliznę, ale dla dorosłego zdrowego organizmu nie stanowi zagrożenia dla życia.

Warto odwiedzić?

Jaskinia Raj to miejsce, które trzeba odwiedzić! Wnętrze robi wrażenie, a informacje o tym, że stalaktyty rosną 1 cm na sto lat daje wyobrażenie jak długo musiały one powstawać. To, co widzimy dzisiaj to efekt prac przygotowawczych w latach sześćdziesiątych, ale mnie zawsze ciekawiło, co czuli i widzieli pierwsi odkrywcy, którzy weszli do jaskini. Nie mieli oni raczej mocnego oświetlenia, a i sama jaskinia była zdecydowanie mniej dostępna niż dzisiaj, ale wrażenie musiało być ogromne.