Przygotowując się do wyjazdu w Bieszczady szukałem jakiegoś ciekawego miejsca po drodze, do zobaczenia “przy okazji”. Książka o ciekawych miejscach w Polsce podsunęła mi wieś Zalipie. Znajdowała się w miarę na trasie i to na nią padł wybór.

Lokalizacja

Zalipie znajduje się w województwie małopolskim w gminie Olesno (ok 80 km od Kielc). Co jest w niej wyjątkowego? Lokalny folklor. Charakterystycznym elementem są malowane w motywy kwiatowe domy. Malowidła znajdują się zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków. Pomalowane są także budy, studnie i inne elementy zewnętrzne. Kwiaty znaleźć można także na remizie i wewnątrz kościoła. Zasada jest jedna – musi być kolorowo.

Nie ma jednego skupiska domów z malowidłami. Nie wszystkie domy we wsi są ozdobione. Najwięcej można ich zobaczyć udając się z zagrody Felicji Curyło w stronę Domu Malarek i kościoła. Część z nich jest na prywatnych posesjach, ogrodzonych płotem, lecz są także i takie ogólnodostępne.

Warto odwiedzić zagrodę Felicji Curyło – propagatorki lokalnej tradycji (jest to filia Tarnowskiego Muzeum Etnograficznego). Można w niej obejrzeć oryginalnie malowane wnętrza domu artystki. Drugim wartym odwiedzenia miejscem jest Dom Malarek, gdzie oglądając niewielką wystawę możemy poznać historię tej tradycji.

Tradycja malowania i generalnie zdobienia domów pochodzi z XIX wieku. Co roku w Zalipiu organizowany jest konkurs “Malowana Chata”, który ma na celu podtrzymanie i rozwój tradycji malowania domów.

Skąd się wzięło malowanie? Kiedyś chaty na wsiach były ciemne, a od sadzy z pieca częso nawet czarne. Malowanie ścian nie było wtedy popularne tak jak teraz. Kobiety wpadły na pomysł ozdabiania ich i wprowadzenia życia do środka i stąd powstały wzory, które znamy do dzisiaj. Początkowo liczba kolorów była ograniczona tylko do tych naturalnych, ale z czasem zastąpiy je nrmalne farbki dzięki czemu, ilość barw wzrosła znacząco.

Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie Zalipie